“Λωτοφάγοι”: Γενικό ευρετήριο

Featured

Tags

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ

  1. Οι “Λωτοφάγοι” και το Αρχαίο Θέατρο: μια καταγραφή
  2. Οι “Λωτοφάγοι” και η σύγχρονη λογοτεχνία (ελληνική και ξένη): μια καταγραφή
  3. Ένα ακόμη ευρετήριο

ΘΕΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΟΜΗΡΟΣ

  1. Η “Ιλιάδα” και ο ηρωικός κώδικας, η ‘αρχαιογνωσία’ και η λογοτεχνική ανάλυση
  2. Η διδασκαλία της “Ιλιάδας” στη Β᾽ Γυμνασίου (Κύπρος)
  3. Για το ομηρικό έπος και την Οδύσσεια: λίγα εισαγωγικά
  4. Στιγμές της “Οδύσσειας” (1): το ‘ελλειμματικό’ Προοίμιο
  5. Στιγμές της “Οδύσσειας” (2): η σχεδία του Οδυσσέα (ραψωδία ε)
  6. Στιγμές της “Οδύσσειας” (3): Οδυσσέας και Ναυσικά (ραψωδία ζ)
  7. Στιγμές της “Οδύσσειας” (4): ο Οδυσσέας και το είδωλο του Αγαμέμνονα (λ 385-464)
  8. Στιγμές της “Οδύσσειας” (5): ‘μικρολεπτομέρειες’ της Μνηστηροφονίας (ραψωδία χ)
  9. Στιγμές της “Οδύσσειας” (6): Οδυσσέως και Πηνελόπης αναγνωρισμός (ραψωδία ψ)

ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΑΡΧΑΙΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ

  1. Το αρχαίο ελληνικό θέατρο σε πέντε απλές κινήσεις (βίντεο)
  2. Γενικά γνωρίσματα του αρχαίου ελληνικού θεάτρου (βιντεομάθημα)
  3. Ο χορός στην τραγωδία και την κωμωδία: (α) Γενικές παρατηρήσεις
  4. Ζητήματα αρχαίου θεάτρου σε μορφή ερωταποκρίσεων: (1) Πηγές πληροφοριών για τη μελέτη του αρχαίου ελληνικού δράματος
  5. Ζητήματα αρχαίου θεάτρου σε μορφή ερωταποκρίσεων: (2) Οι δραματικές γιορτές
  6. Ζητήματα αρχαίου θεάτρου σε μορφή ερωταποκρίσεων: (3) Οι υποκριτές
  7. Ζητήματα αρχαίου θεάτρου σε μορφή ερωταποκρίσεων: (4) Όρχηση, μουσική, θεατρικά μηχανήματα, θεατρικός χώρος.
  8. Ζητήματα αρχαίου θεάτρου σε μορφή ερωταποκρίσεων: (5) Απαρχές και εξέλιξη του αρχαίου ελληνικού θεάτρου
  9. Αθηναϊκές θεατρικές εορτές και κρατικοί αξιωματούχοι

ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ

  1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΑΓΩΔΙΑ: 1. Το τραγούδι του τράγου
  2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΑΓΩΔΙΑ: 2. Ο αριστοτελικός ορισμός της τραγωδίας
  3. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΑΓΩΔΙΑ: 3. Τα κατά ποσόν και κατά ποιόν μέρη
  4. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΑΓΩΔΙΑ: 4. Λίγα για την καταγωγή και την ιστορική εξέλιξη του είδους
  5. Η παράδοση των κειμένων της αρχαίας τραγωδίας: γενικό διάγραμμα
  6. Κοστούμια και προσωπεία στην τραγωδία του 5ου αιώνα
  7. Η μουσική στο αρχαίο τραγικό δράμα

ΑΙΣΧΥΛΟΣ

  1. Για τους “Πέρσες” του Αισχύλου: (1) η μυθοποίηση της Ιστορίας
  2. Για τους “Πέρσες” του Αισχύλου: (2) ο Ξέρξης και η συνοχή της τραγωδίας
  3. Για τους “Πέρσες” του Αισχύλου: (3) Οι δύο είσοδοι της Βασίλισσας
  4. Για τον “Αγαμέμνονα” του Αισχύλου: (1) Δίκη και Δαίμων
  5. Για τον “Αγαμέμνονα” του Αισχύλου: (2) Πειθώ και Θήλυ
  6. Για τον “Αγαμέμνονα” του Αισχύλου: (3) Άλλα βασικά γνωρίσματα
  7. Για τον “Αγαμέμνονα” του Αισχύλου: (4) Περιλήψεις αξιόλογων εργασιών
  8. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (1) Εισαγωγικά
  9. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (2) δρᾶμα Ἄρεως μεστόν
  10. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (3) Θεοί και άνθρωποι
  11. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (4) Οίκος και Πόλις
  12. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (5) Οι “Επτά” ως θέατρο
  13. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (6α) Άνδρες και Γυναίκες (Μέρος πρώτο)
  14. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (6β) Άνδρες και Γυναίκες (Μέρος δεύτερο)
  15. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (7) Περιλήψεις αξιόλογων εργασιών
  16. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (8) Ερωτήσεις κατανόησης και εμβάθυνσης

ΣΟΦΟΚΛΗΣ

  1. Για τις “Τραχίνιες” του Σοφοκλή: (1) Γνώση, Χρόνος, Πάθος
  2. Για τις “Τραχίνιες” του Σοφοκλή: (2) Η τάξη των πραγμάτων
  3. Για τις “Τραχίνιες” του Σοφοκλή: (3) Η Πάροδος
  4. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (1) Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
  5. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (2) Σχόλια στους στ. 1-76
  6. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (3) Κόρη της μοναξιάς και της ειρωνείας
  7. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (4) Η αντίθεση φίλοι-ἐχθροί
  8. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (5) Η αντίθεση λόγος-ἔργον
  9. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (6) Η αντίθεση φως-σκοτάδι
  10. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (7) Η τελευταία πράξη του δράματος
  11. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (8) Γονείς και τέκνα
  12. Δευτερεύοντες χαρακτήρες στην τραγωδία: το παράδειγμα της σοφόκλειας “Ηλέκτρας”
  13. Η “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή και οι ερμηνευτές της: δύο πρακτικά βοηθήματα

ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ

  1. Για τη “Μήδεια” του Ευριπίδη (1): αμφίσημη Μήδεια, αμφίθυμοι θεατές
  2. Για τη “Μήδεια” του Ευριπίδη (2): δομική συμμετρία
  3. Ο ῾δόλιος῾ Ευριπίδης της “Μήδειας”
  4. Οι ‘ταπεινοί’ χαρακτήρες στη “Μήδεια” του Ευριπίδη
  5. Ο Ευριπίδης, η τραγωδία και οι Σπουδές Φύλου (Gender Studies)
  6. Εισαγωγή στην “Εκἀβη” του Ευριπίδη (βιντεομάθημα)
  7. Για την “Εκάβη” του Ευριπίδη: (1) Η δομή, τα πρόσωπα, ο χρόνος, ο χώρος
  8. Για την “Εκάβη” του Ευριπίδη: (2) Φόνος, θυσία, εκδίκηση
  9. Για την “Εκάβη” του Ευριπίδη: (3) Η “Εκάβη” και η έννοια της ελευθερίας
  10. Για την “Εκάβη” του Ευριπίδη: (4) Τρία επιμέρους σημεία
  11. Για την “Εκάβη” του Ευριπίδη: (5) Το μοτίβο των ανέμων
  12. Για την “Εκάβη” του Ευριπίδη: (6) Περιλήψεις αξιόλογων εργασιών
  13. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (1) Εισαγωγικά
  14. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (2) Η διαχείριση της πλοκής
  15. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (3) Μυθολογικές και δραματουργικές καινοτομίες
  16. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (4) Τα θέματα
  17. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (5) Ο χορός
  18. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (6) Περιλήψεις αξιόλογων εργασιών
  19. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (7α): Ατομικό/δημόσιο συμφέρον (Ετεοκλής, Πολυνείκης)
  20. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (7β): Ατομικό/δημόσιο συμφέρον (Κρέοντας, Μενοικέας)
  21. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (8) Ερωτήσεις κατανόησης και εμβάθυνσης

ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΚΩΜΩΔΙΑΣ

  1. Λίγα εισαγωγικά για την Παλαιά (ή “Αρχαία”) Κωμωδία (βίντεο)
  2. Η αρχαία ελληνική κωμωδία κατά τον 5ο αιώνα: ποικιλομορφία και πειραματισμός
  3. Παλαιά Κωμωδία και “παράβασις”
  4. Παλαιά Κωμωδία και “επιρρηματικός αγώνας”

ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ

  1. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (1) Εισαγωγικά
  2. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (2) Η κωμωδία της Κρίσης
  3. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.1) Ο Πρόλογος
  4. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.2α) Η Πάροδος
  5. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.2β) Ο Αριστοφάνης ως λυρικός ποιητής στην Πάροδο
  6. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.3α) Η Α᾽ Παράβαση
  7. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.3β) Η ειρωνεία στην Α᾽ Παράβαση
  8. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.4) Μεταβατικό Επεισόδιο
  9. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.5) Ο Α᾽ Επιρρηματικός Αγώνας
  10. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.6) Η Β᾽ Παράβαση
  11. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.7) Ιαμβικές Σκηνές
  12. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.8) Ο Β᾽ Επιρρηματικός Αγώνας
  13. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.9) Έξοδος
  14. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (4) Οι “Νεφέλες” και ο ‘τύπος’ της Παλαιάς Κωμωδίας
  15. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (5) Βιβλιογραφία
  16. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (6) Ερωτήσεις κατανόησης και εμβάθυνσης
  17. Οι “Νεφέλες” του Αριστοφάνη για την Γ᾽ Γυμνασίου
  18. Οι “Νεφέλες” για την Γ᾽ Γυμνασίου: τα σκίτσα του Χρήστου Γουσίδη
  19. Η Α᾽ Παράβαση των “Νεφελών” και η σχολική πράξη: Μέρος Α´
  20. Η Α᾽ Παράβαση των “Νεφελών” και η σχολική πράξη: Μέρος Β´
  21. Για τη “Λυσιστράτη” του Αριστοφάνη (1): Η “Λυσιστράτη” και η Παλαιά Κωμωδία
  22. Για τη “Λυσιστράτη” του Αριστοφάνη (2): ο χορός
  23. Για τη “Λυσιστράτη” του Αριστοφάνη (3): Μυρρίνη και Κινησίας
  24. Για τη “Λυσιστράτη” του Αριστοφάνη (4): Η “Λυσιστράτη” και το Αρσενικό
  25. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (1): Γιατί ῾Θεσμοφοριάζουσες῾;
  26. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (2): Σχόλιο στους στίχους 1-69
  27. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (3): Ο εὐπρεπής Αγάθων
  28. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (4): Μίμησις γυναικών
  29. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (5): Η μεγάλη παρωδική ακολουθία
  30. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (6): Η Παράβαση
  31. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (7): Οι “Θεσμοφοριάζουσες” και ο ‘τύπος’ της Παλαιάς Κωμωδίας
  32. Ο νεωτερικός Ευριπίδης των αριστοφανικών “Βατράχων”
  33. Μεταφραστικά… παίγνια (Αριστοφάνη “Ειρήνη” 289-291)

ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ

  1. Για τους “Επιτρέποντες” του Μενάνδρου: Σμικρίνης και Παμφίλη (702-835 Furley)
  2. Με αφορμή τη “Σαμία” του ΘΟΚ (1993/2012): (1) Γενικά στοιχεία για τον Μένανδρο και τη Νέα Κωμωδία
  3. Με αφορμή τη “Σαμία” του ΘΟΚ: (2) Είπαν για τον Μένανδρο…
  4. Σύντομη εισαγωγή στη ‘Σαμία’ του Μενάνδρου: (1) Γενικά για το έργο
  5. Σύντομη εισαγωγή στη ‘Σαμία’ του Μενάνδρου: (2) Η πλοκή αναλυτικά
  6. Ο Μένανδρος ανάμεσα στον ρεαλισμό, την ιδεολογική φαντασία και την κειμενικότητα: παραδείγματα από τη “Σαμία” (Μέρος 1/2)
  7. Ο Μένανδρος ανάμεσα στον ρεαλισμό, την ιδεολογική φαντασία και την κειμενικότητα: παραδείγματα από τη “Σαμία” (Μέρος 2/2)
  8. Για τη “Σαμία” του Μενάνδρου: ερωτήσεις κατανόησης και εμβάθυνσης
  9. “λελάληκεν ἡδέως ἐν τῷ βίω οὐδενί”: Η “απολογία” του Κνήμωνα στον “Δύσκολο” του Μενάνδρου
  10. Ο Δύσκολος του Μενάνδρου στην κυπριακή διάλεκτο: (1) Ο Πρόλογος του Πάνα (στ. 1-49)

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ

  1. Συγκρίνοντας τις “Νεφέλες” και τη “Σαμία”: δύο σημεία επαφής και απόκλισης (και δύο συμπληρωματικές σημειώσεις)
  2. Ο χορός στην αρχαία τραγωδία: παραδείγματα από τους “Πέρσες” και τις “Τραχίνιες” (βίντεο)
  3. Ο χορός στην τραγωδία και την κωμωδία: (β) Ένα συγκριτικό παράδειγμα (Αγ. – Θεσμ.)
  4. Θεοί και άνθρωποι στην αρχαία τραγωδία: παραδείγματα από τη “Μήδεια”, τους ‘Πέρσες’ και τις ‘Τραχίνιες’
  5. Ο ρόλος του Αγγέλου στην τραγωδία: δύο παραδείγματα (“Πέρσες”, “Μήδεια”)
  6. Τραγικές παρθένοι: Πολυξένη και Ηλέκτρα
  7. Δυο σκύλες: Κλυταιμήστρα και Εκάβη

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ

  1. “Our heroic debate with the Eumenides”: a synopsis of the conference
  2. Μεγάλες στιγμές της πρόσληψης του αρχαίου δράματος στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα
  3. Ο Φιλοκτήτης στον (μετ)Εμφύλιο: λίγα λόγια για την παράσταση του Μηνά Τίγκιλη
  4. Οι “Βάκχες” του Yair Sherman Ensemble (Λευκωσία, 28.7.2017)
  5. Για την “Ιφιγένεια εν Αυλίδι” της Μαγδαλένας Ζήρα (Λευκωσία 29.7.2017)
  6. Yannis Ritsos, “Ancient Theatre” (translated by A. K. Petrides)
  7. Το αρχαίο ελληνικό θέατρο στο YouTube! (1) Αριστοφάνης
  8. Το αρχαίο ελληνικό θέατρο στο YouTube! (2) Αισχύλος
  9. Το αρχαίο ελληνικό θέατρο στο YouTube! (3) Σοφοκλής
  10. Το αρχαίο ελληνικό θέατρο στο YouTube! (4) Ευριπίδης
  11. Το αρχαίο ελληνικό θέατρο στο YouTube! (5) Μένανδρος
  12. Ταῦτα ἀνεκτά; Ταῦτα φορητά; Θέατρο και πρώιμος χριστιανισμός 

ΔΙΑΦΟΡΑ

  1. Πού βρίσκεται ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου;
  2. Η Αμφίπολη πριν τον τύμβο Καστά
  3. Για την αρχαία βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας
  4. Για το νέο Πρόγραμμα Σπουδών στην Αρχαία Γραμματεία από Μετάφραση (Κύπρος)
  5. Μεταρρύθμιση και αντιμεταρρύθμιση στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών (Κύπρος)
  6. Σημεία μιας συζήτησης για τα Αρχαία Ελληνικά στη Μέση Εκπαίδευση
  7. Πώς κατασκευάζουμε έναν Αίσωπο;
  8. Τα ποικίλα πρόσωπα της Ύβρεως
  9. Ελένη, ελέναυς, έλανδρος, ελέπτολις

ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΟ

  1. Για το «Μεσοπάτωμα» της Μ. Παπαγεωργίου και της Μ. Ζήρα
  2. Jon Fosse, “Κάποιος θα ᾽ρθει”, σκην. Αύρας Σιδηροπούλου
  3. John Ford, “Η μελαγχολία του Έρωτα”, σκην. Αύρας Σιδηροπούλου

 

ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΟΙΗΤΙΚΕΣ ΑΝΘΟΛΟΓΙΕΣ

  1. Ποιήματα για την Εισβολή
  2. Πέντε ποιήματα για το πραξικόπημα
  3. 19+1 ποιήματα για την Κερύνεια
  4. Ο Κώστας Μόντης προς τη ζωή
  5. Ο Κώστας Μόντης για τους απαγχονισθέντες ήρωες της ΕΟΚΑ
  6. Ο Κώστας Μόντης για τον Γρηγόρη Αυξεντίου
  7. Τιμή στον Γρηγόρη Πιερή Αυξεντίου: ανθολογία ποιημάτων (Μέρος 1ο)
  8. Τιμή στον Γρηγόρη Πιερή Αυξεντίου: ανθολογία ποιημάτων (Μέρος 2ο)
  9. Τιμή στον Γρηγόρη Πιερή Αυξεντίου: ανθολογία ποιημάτων (Μέρος 3ο)
  10. Τιμή στον Ευαγόρα Παλληκαρίδη: ανθολογία ποιημάτων
  11. Ελληνικά ποιήματα για τα Χριστούγεννα
  12. Ελληνικά ποιήματα για το Πάσχα
  13. Ελληνικά ποιήματα για το Πάσχα του Καλοκαιριού
  14. Πέντε ελληνικά ποιήματα για τον μήνα Μάρτη
  15. 19 Αυγούστου 1936 (Μέρος 1ο): Ελληνικά ποιήματα για τον Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
  16. 19 Αυγούστου 1936 (Μέρος 2ο): Κύπριοι ποιητές για τον Λόρκα
  17. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα: συγκεντρωτική έκδοση
  18. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (1): Στοχασμοί για το αρχαίο δράμα
  19. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (2): Ο Οίκος των Ατρειδών: Αγαμέμνων
  20. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (3): Ο Οίκος των Ατρειδών: Ορέστης
  21. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (4): Ο Οίκος των Ατρειδών: Οι γυναίκες
  22. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (5): Ο Οίκος των Λαβδακιδών
  23. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (6): Ελένη

Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ

  1. Μεταμορφώσεις της ετερότητας στην ποίηση του Καβάφη
  2. Καβάφης και Μπρεχτ: δύο στιγμές
  3. Ο Καβάφης του κόσμου
  4. Παρωδίες

ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ

  1. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Καφάρ” του Νίκου Καββαδία
  2. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Cambay’s water” του Νίκου Καββαδία
  3. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Στεριανή Ζάλη” του Νίκου Καββαδία
  4. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Καραντί” του Νίκου Καββαδία
  5. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Μαρέα” του Νίκου Καββαδία
  6. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Σταυρός του Νότου” του Νίκου Καββαδία
  7. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Kuro Siwo” του Νίκου Καββαδία
  8. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Πικρία” του Νίκου Καββαδία
  9. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Yara Yara” του Νίκου Καββαδία
  10. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Αντινομία” του Νίκου Καββαδία
  11. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Fata Morgana” του Νίκου Καββαδία (Μέρος Α῾)
  12. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Fata Morgana” του Νίκου Καββαδία (Μέρος Β῾)
  13. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Fata Morgana” του Νίκου Καββαδία (Μέρος Γ῾)
  14. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Γυναίκα” του Νίκου Καββαδία (Μέρος Α´)
  15. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Γυναίκα” του Νίκου Καββαδία (Μέρος Β´)
  16. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Οι εφτά νάνοι στο S/S Cyrenia” του Νίκου Καββαδία

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ & ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ

  1. Ο Ρίτσος, ο Αυξεντίου και ο Καζαντζάκης

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ

  1. Yannis Ritsos, “Ancient Theatre” (translated by A. K. Petrides)

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ

  1. Η Θεσσαλονίκη του Γιώργου Ιωάννου: (α) “Στου Κεμάλ το σπίτι”
  2. Η Θεσσαλονίκη του Γιώργου Ιωάννου: (β) “Το κρεβάτι”
  3. Η Θεσσαλονίκη του Γιώργου Ιωάννου: (γ) “Τα εβραίικα μνήματα”

ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ

  1. Ιάκωβος Καμπανέλλης, Ο Μπαμπάς ο Πόλεμος: (1) Λίγα λόγια για το έργο
  2. Ιάκωβος Καμπανέλλης, Ο Μπαμπάς ο Πόλεμος: (2) Οι έξι Εικόνες αναλυτικά

ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ:

  1. Η “Κάθοδος των Εννιά” του Θανάση Βαλτινού: Οδηγός Μελέτης

ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΧΩΜΕΝΙΔΗΣ

  1. Χ.Α. Χωμενίδης, “Το Σοφό Παιδί”

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ

  1. Ένα ποίημα του Κυριάκου Χαραλαμπίδη
  2. Συνομιλία με τον ποιητή Κυριάκο Χαραλαμπίδη
  3. Μια ακόμη συνομιλία με τον ποιητή Κυριάκο Χαραλαμπίδη
  4. Ο Κυριάκος Χαραλαμπίδης στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου (20 Μαρτίου 2009)
  5. Kyriakos Charalambides, Six poems (translated by A.K. Petrides)
  6. “Ορέστης” ένα ποίημα του Κυριάκου Χαραλαμπίδη (“Στη Γλώσσα της Υφαντικής”, 2013)
  7. “Orestes”: a poem by Kyriakos Charalambides translated by A.K. Petrides
  8. “At his daughter’s wedding”: a poem by K. Charalambides translated by A.K. Petrides
  9. “Ardana II”: a poem by K. Charalambides translated by A.K. Petrides
  10. “Agamemnon”: a poem by K. Charalambides translated by A.K. Petrides
  11. “Child with a photograph”: a poem by K. Charalambides translated by A.K. Petrides
  12. “Beginning of the indiction”: a poem by K. Charalambides translated by A.K.Petrides
  13. “Aeschylus son of Euphorion’s valour”: a poem by K. Charalambides translated by A.K. Petrides
  14. “Dialogising Aeschylus in the poetry of Kyriakos Charalambides” (video)

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

  1. Για τους διαλεκτικούς μας ποιητές της Αγγλοκρατίας, τη διάλεκτο και την “Κυπριακή Λογοτεχνία”

ΔΙΑΦΟΡΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ

  1. Τρία έργα, μία σύμπτωση;
  2. ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ: Ποια είναι κατά τη γνώμη σας τα καλύτερα ελληνικά ποιήματα του 19ου και 20ου αιώνα;
  3. ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ: Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, τα καλύτερα νεοελληνικά μυθιστορήματα/νουβέλες;
  4. Διάβασα και σας συστήνω: Ν. Διονυσίου, “Περιττή Ομορφιά”
  5. Διάβασα και σας συστήνω: Κ. Σωτηρίου, “Η Αϊσέ πάει διακοπές”
  6. Διάβασα και σας συστήνω: Κ. Σωτηρίου, “Φωνές από χώμα”
  7. Διάβασα και σας συστήνω: Κ. Λυμπουρής, “Επιβάτες Φορτηγών”

ΞΕΝΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ

  1. Από τον “Προμηθέα” του Γκαίτε
  2. Rupert Brooke, “Ο στρατιώτης”
  3. H Emily Dickinson για τις λέξεις
  4. William Butler Yeats (1865–1939): “Easter 1916”
  5. William Butler Years, “Easter 1916” (μια μετάφραση)
  6. William Butler Yeats, “Like a long-legged fly”
  7. Έξι ποιήματα του Langston Hughes (μτφρ. Α. Κ. Πετρίδης)
  8. Langston Hughes, “Dreams”
  9. Δύο ποιήματα του Langston Hughes
  10. Langston Hughes, “Τραγούδι για μια μαύρη πλύστρα”
  11. Langston Hughes, “Οι Λευκοί” (1923)
  12. Langston Hughes, “Τα παιδιά που πεθαίνουν”
  13. O Charles Simic περί των τετριμμένων: (α) Τα φρούτα
  14. Ο Charles Simic περί των τετριμμένων: (β) Αντικείμενα
  15. Charles Simic, “Φόβος”
  16. Victoria Hislop, The Thread
  17. Για την “Ανατολή” της Victoria Hislop
  18. Mein Vater wird gesucht…

ΕΠΙΚΑΙΡΙΚΑ

  1. Open letter to Mr J. M. Koenig, Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary of the USA to the Republic of Cyprus
  2. Εγώ “πικράθηκα στα ελληνικά, πληγώθηκα στα τούρκικα”. Τα παιδιά μου, ευτυχώς, όχι (ακόμα)!
  3. “Ποὐ ᾽ναι η μπάλα;” Ένα σχόλιο για τις τουρκοκυπριακές ‘εκλογές’
  4. Γιατί ΔΕΝ ζητάμε να ματαιωθεί ο “Ιππόλυτος” του ΘΟΚ στην αρχαία Σαλαμίνα
  5. Περί Αντιγόνης και αντιδρούντων
  6. Εφτά ερωτήματα για το Κυπριακό
  7. Η Κερύνεια, ο Τορναρίτης, η λύση και η αλήθεια
  8. Πέντε αφελή ερωτήματα προς κκ. Ομήρου, Λιλλήκα και Παπαδόπουλο επί του κοινού ανακοινωθέντος
  9. Δεκατρία Σημεία…
  10. Μια παλιά ιστορία
  11. Σχόλιο
  12. JE SUIS CHARLIE!
  13. Σκόρπιες σκέψεις για ένα κούρεμα
  14. Μικρό υστερόγραφο για ένα άλλο Όχι
  15. Πέντε limericks και δύο εισηγήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
  16. Και κάτι ‘παράταιρο’: ο Δίφιλος και ο άφιλος

ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

  1. Σειρά διαλέξεων “Τηλεγόνεια” (ΑΠΚΥ): (1) Θέματα ελληνικής και ρωμαϊκής αρχαιότητας
  2. Σειρά διαλέξεων “Τηλεγόνεια” (ΑΠΚΥ): (2) Θέματα βυζαντινά και νεώτερα
  3. Το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Πρόγραμμα “Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό”
  4. Εισαγωγή στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου και στο Πρόγραμμα “Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό” (τέσσερα βίντεο)
  5. Η νέα δομή του Προγράμματος “Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό” του ΑΠΚΥ: ερωτήσεις και απαντήσεις
  6. Πρόγραμμα “Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό”: τι λένε οι φοιτητές
  7. Πρόγραμμα “Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό”: και η προοπτική ενός διδάκτορα!
  8. Πώς να τα καταφέρω ως φοιτητής στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου;
  9. Πῶς δεῖ ἐργασίαν συγγράφειν!
  10. Εκπαιδευτικό βίντεο: Συγκρότηση καταλόγου επιστημονικής βιβλιογραφίας
  11. Νικίας Ἀναστασιάναξ ἐν ΑΠΚΥ!
  12. Choosing OUC as a strategic partner in teaching and research

ΠΟΙΗΜΑΤΑ

  1. Και η Κλεπίνη
  2. Ένας σταυρός
  3. Στο λεωφορείο για την Κλεπίνη
  4. Η ιθαγένεια
  5. Χλωρίς στα κατεχόμενα
  6. Τουρκοπούλα απ᾽ την Κλεπίνη
  7. Υποθήκες της τζυράς Αγάπης, της Χατζίνας
  8. Έννεν ο ίδιος ήλιος
  9. Διάρκεια
  10. Δύο Μορφίτισσες στον Άη Μάμα
  11. Στο παλλαϊκό συλλαλητήριο
  12. Η επιστροφή του Πεισιστράτου (Ἡροδότου ἀπορίη)
  13. Δεκατρείς
  14. Λαοκόων
  15. La roue d’Ixion (ou point d’ironie)
  16. Υπάρχουνε γυναίκες
  17. Λεύκη
  18. Εις κόρην θείαν
  19. Επιτάφιος
  20. Παρωδία
  21. Οκτώηχος
  22. Λωτοφάγοι (les démons de midi)
  23. Ισραήλ βακχεύων
  24. Δούκας
  25. Δημόδοκος
  26. Φαέθων
  27. Ευτυχία
  28. Ορφέας στον Άδη
  29. Ιουγούρθας
  30. Γάιος Ιούλιος Καίσαρ
  31. Κολόμβος
  32. Un(entitled)

ΔΙΑΦΟΡΑ

  1. Ένας χρόνος “Λωτοφάγοι”
  2. Το δεύτερο έτος των “Λωτοφάγων”
  3. Το Λωτοφαγικόν 2014!
  4. National Honor Society
  5. Δυο χρόνια μετά: Colin François Lloyd Austin (1941-2010)
  6. Εφαρμογές iOS για κλασικούς φιλολόγους και λάτρεις του αρχαίου κόσμου
  7. Εφαρμογές Android για κλασικούς φιλολόγους και λάτρεις του αρχαίου κόσμου
Advertisements

Οι “Λωτοφάγοι” και η σύγχρονη λογοτεχνία (ελληνική και ξένη): μια καταγραφή

Featured

Tags

, , , , , , , , , , , , , , ,


Στους “Λωτοφάγους” έχουν μαζευτεί πλέον αρκετά κείμενα και για τη σύγχρονη λογοτεχνία, ελληνική και ξένη. Επομένως θα ήταν ίσως βολικό και χρήσιμο για τους αναγνώστες του ιστολογίου να συγκεντρωθούν και τα κείμενα αυτά, όπως τα σχετικά με το Αρχαίο Θέατρο, σε ένα πρόχειρο ευρετήριο. Ιδού!

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ:

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΟΙΗΤΙΚΕΣ ΑΝΘΟΛΟΓΙΕΣ

  1. Ποιήματα για την Εισβολή
  2. Πέντε ποιήματα για το πραξικόπημα
  3. 19+1 ποιήματα για την Κερύνεια
  4. Ο Κώστας Μόντης προς τη ζωή
  5. Ο Κώστας Μόντης για τους απαγχονισθέντες ήρωες της ΕΟΚΑ
  6. Ο Κώστας Μόντης για τον Γρηγόρη Αυξεντίου
  7. Τιμή στον Γρηγόρη Πιερή Αυξεντίου: ανθολογία ποιημάτων (Μέρος 1ο)
  8. Τιμή στον Γρηγόρη Πιερή Αυξεντίου: ανθολογία ποιημάτων (Μέρος 2ο)
  9. Τιμή στον Γρηγόρη Πιερή Αυξεντίου: ανθολογία ποιημάτων (Μέρος 3ο)
  10. Τιμή στον Ευαγόρα Παλληκαρίδη: ανθολογία ποιημάτων
  11. Ελληνικά ποιήματα για τα Χριστούγεννα
  12. Ελληνικά ποιήματα για το Πάσχα
  13. Ελληνικά ποιήματα για το Πάσχα του Καλοκαιριού
  14. Πέντε ελληνικά ποιήματα για τον μήνα Μάρτη
  15. 19 Αυγούστου 1936 (Μέρος 1ο): Ελληνικά ποιήματα για τον Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
  16. 19 Αυγούστου 1936 (Μέρος 2ο): Κύπριοι ποιητές για τον Λόρκα
  17. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα: συγκεντρωτική έκδοση
  18. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (1): Ποιητικοί στοχασμοί για το αρχαίο δράμα
  19. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (2): Ο Οίκος των Ατρειδών: Αγαμέμνων
  20. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (3): Ο Οίκος των Ατρειδών: Ορέστης
  21. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (4): Ο Οίκος των Ατρειδών: Οι γυναίκες
  22. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (5): Ο Οίκος των Λαβδακιδών
  23. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (6): Ελένη

Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ

  1. Μεταμορφώσεις της ετερότητας στην ποίηση του Καβάφη
  2. Καβάφης και Μπρεχτ: δύο στιγμές
  3. Ο Καβάφης του κόσμου

ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ

  1. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Καφάρ” του Νίκου Καββαδία
  2. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Cambay’s water” του Νίκου Καββαδία
  3. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Στεριανή Ζάλη” του Νίκου Καββαδία
  4. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Καραντί” του Νίκου Καββαδία
  5. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Μαρέα” του Νίκου Καββαδία
  6. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Σταυρός του Νότου” του Νίκου Καββαδία
  7. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Kuro Siwo” του Νίκου Καββαδία
  8. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Πικρία” του Νίκου Καββαδία
  9. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Yara Yara” του Νίκου Καββαδία
  10. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Αντινομία” του Νίκου Καββαδία
  11. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Fata Morgana” του Νίκου Καββαδία (Μέρος Α῾)
  12. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Fata Morgana” του Νίκου Καββαδία (Μέρος Β῾)
  13. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Fata Morgana” του Νίκου Καββαδία (Μέρος Γ῾)
  14. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Γυναίκα” του Νίκου Καββαδία (Μέρος Α´)
  15. Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Γυναίκα” του Νίκου Καββαδία (Μέρος Β´)

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ & ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ

  1. Ο Ρίτσος, ο Αυξεντίου και ο Καζαντζάκης

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ

  1. Yannis Ritsos, “Ancient Theatre” (translated by A. K. Petrides)

 ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ

  1. Η Θεσσαλονίκη του Γιώργου Ιωάννου: (α) “Στου Κεμάλ το σπίτι”
  2. Η Θεσσαλονίκη του Γιώργου Ιωάννου: (β) “Το κρεβάτι”
  3. Η Θεσσαλονίκη του Γιώργου Ιωάννου: (γ) “Τα εβραίικα μνήματα”

ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ

  1. Ιάκωβος Καμπανέλλης, Ο Μπαμπάς ο Πόλεμος: (1) Λίγα λόγια για το έργο
  2. Ιάκωβος Καμπανέλλης, Ο Μπαμπάς ο Πόλεμος: (2) Οι έξι Εικόνες αναλυτικά

ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ

  1. Η “Κάθοδος των Εννιά” του Θανάση Βαλτινού: Οδηγός Μελέτης

ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΧΩΜΕΝΙΔΗΣ

  1. Χ.Α. Χωμενίδης, “Το Σοφό Παιδί”

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ

  1. Ένα ποίημα του Κυριάκου Χαραλαμπίδη
  2. Συνομιλία με τον ποιητή Κυριάκο Χαραλαμπίδη
  3. Μια ακόμη συνομιλία με τον ποιητή Κυριάκο Χαραλαμπίδη
  4. Ο Κυριάκος Χαραλαμπίδης στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου (20 Μαρτίου 2009)
  5. Kyriakos Charalambides, Six poems (translated by A.K. Petrides)
  6. “Ορέστης” ένα ποίημα του Κυριάκου Χαραλαμπίδη (“Στη Γλώσσα της Υφαντικής”, 2013)
  7. “Orestes”: a poem by Kyriakos Charalambides translated by A.K. Petrides
  8. “At his daughter’s wedding”: a poem by K. Charalambides translated by A.K. Petrides
  9. “Ardana II”: a poem by K. Charalambides translated by A.K. Petrides
  10. “Agamemnon”: a poem by K. Charalambides translated by A.K. Petrides
  11. “Child with a photograph”: a poem by K. Charalambides translated by A.K. Petrides
  12. “Beginning of the indiction”: a poem by K. Charalambides translated by A.K.Petrides
  13. “Aeschylus son of Euphorion’s valour: a poem by K. Charalambides translated by A. K. Petrides
  14. “Dialogising Aeschylus in the poetry of Kyriakos Charalambides” (video)

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

  1. Για τους διαλεκτικούς μας ποιητές της Αγγλοκρατίας, τη διάλεκτο και την “Κυπριακή Λογοτεχνία”

ΔΙΑΦΟΡΑ

  1. Τρία έργα, μία σύμπτωση;
  2. ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ: Ποια είναι κατά τη γνώμη σας τα καλύτερα ελληνικά ποιήματα του 19ου και 20ου αιώνα;
  3. ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ: Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, τα καλύτερα νεοελληνικά μυθιστορήματα/νουβέλες;

ΞΕΝΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

  1. William Butler Yeats (1865–1939): “Easter 1916”
  2. William Butler Years, “Easter 1916” (μια μετάφραση)
  3. William Butler Yeats, “Like a long-legged fly”
  4. Rupert Brooke, “Ο στρατιώτης”
  5. Έξι ποιήματα του Langston Hughes (μτφρ. Α. Κ. Πετρίδης)
  6. Langston Hughes, “Dreams”
  7. Δύο ποιήματα του Langston Hughes
  8. Langston Hughes, “Τραγούδι για μια μαύρη πλύστρα”
  9. Langston Hughes, “Οι Λευκοί” (1923)
  10. Langston Hughes, “Τα παιδιά που πεθαίνουν”
  11. O Charles Simic περί των τετριμμένων: (α) Τα φρούτα
  12. Ο Charles Simic περί των τετριμμένων: (β) Αντικείμενα
  13. Charles Simic, “Φόβος”
  14. Victoria Hislop, The Thread
  15. Από τον “Προμηθέα” του Γκαίτε
  16. Jon Fosse, “Κάποιος θα ᾽ρθει”, σκην. Αύρας Σιδηροπούλου
  17. John Ford, “H μελαγχολία του έρωτα”, σκην. Αύρας Σιδηροπούλου

“Λωτοφάγοι” και Αρχαίο Θέατρο: μια καταγραφή

Featured

Tags

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


533px-NAMA_Masque_esclaveΗ ΕΛΠ 31 και οι φοιτητές της να ᾽ναι καλά, που τα τελευταία τρία και κάτι χρόνια με “τρέχουν” με την καλύτερη δυνατή έννοια του όρου (!), στους “Λωτοφάγους” έχουν πλέον μαζευτεί αρκετά (και μάλλον εκτενή) κείμενα για το αρχαίο θέατρο. Τα συγκεντρώνω εδώ προς τιμήν και προς όφελος των “νονών” τους, αλλά και για κάθε άλλο ενδιαφερόμενο.

ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΑΡΧΑΙΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ

  1. Γενικά γνωρίσματα του αρχαίο ελληνικού θεάτρου (βιντεομάθημα)
  2. Το αρχαίο ελληνικό θέατρο σε πέντε απλές κινήσεις (βίντεο)
  3. Ζητήματα αρχαίου θεάτρου σε μορφή ερωταποκρίσεων: (1) Πηγές πληροφοριών για τη μελέτη του αρχαίου ελληνικού δράματος
  4. Ζητήματα αρχαίου θεάτρου σε μορφή ερωταποκρίσεων: (2) Οι δραματικές γιορτές
  5. Ζητήματα αρχαίου θεάτρου σε μορφή ερωταποκρίσεων: (3) Οι υποκριτές
  6. Ζητήματα αρχαίου θεάτρου σε μορφή ερωταποκρίσεων: (4) Όρχηση, μουσική, θεατρικά μηχανήματα, θεατρικός χώρος.
  7. Ζητήματα αρχαίου θεάτρου σε μορφή ερωταποκρίσεων: (5) Απαρχές και εξέλιξη του αρχαίου ελληνικού θεάτρου
  8. Αθηναϊκές θεατρικές εορτές και κρατικοί αξιωματούχοι

ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ

  1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΑΓΩΔΙΑ: 1. Το τραγούδι του τράγου
  2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΑΓΩΔΙΑ: 2. Ο αριστοτελικός ορισμός της τραγωδίας
  3. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΑΓΩΔΙΑ: 3. Τα κατά ποσόν και κατά ποιόν μέρη
  4. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΑΓΩΔΙΑ: 4. Λίγα για την καταγωγή και την ιστορική εξέλιξη του είδους
  5. Κοστούμια και προσωπεία στην τραγωδία του 5ου αιώνα π.Χ. (βιντεομάθημα)
  6. Η παράδοση των κειμένων της αρχαίας τραγωδίας: γενικό διάγραμμα
  7. Η μουσική στο αρχαίο τραγικό δράμα

ΑΙΣΧΥΛΟΣ:

  1. Για τους “Πέρσες” του Αισχύλου (1): η μυθοποίηση της Ιστορίας
  2. Για τους “Πέρσες” του Αισχύλου (2): ο Ξέρξης και η συνοχή της τραγωδίας
  3. Για τους “Πέρσες” του Αισχύλου (3): Οι δύο είσοδοι της Βασίλισσας
  4. Για τον “Αγαμέμνονα”του Αισχύλου: (1) Δίκη και Δαίμων
  5. Για τον “Αγαμέμνονα” του Αισχύλου: (2) Πειθώ και Θήλυ
  6. Για τον “Αγαμέμνονα” του Αισχύλου: (3) Άλλα βασικά γνωρίσματα
  7. Για τον “Αγαμέμνονα” του Αισχύλου: (4) Περιλήψεις αξιόλογων εργασιών
  8. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (1) Εισαγωγικά
  9. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (2) δρᾶμα Ἄρεως μεστόν
  10. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (3) Θεοί και άνθρωποι
  11. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (4) Οίκος και Πόλις
  12. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (5) Οι Επτά ως θέατρο
  13. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (6α) Άνδρες και Γυναίκες (Μέρος πρώτο)
  14. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (6β) Άνδρες και Γυναίκες (Μέρος δεύτερο)
  15. Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (7) Περιλήψεις αξιόλογων εργασιών

ΣΟΦΟΚΛΗΣ:

  1. Για τις “Τραχίνιες” του Σοφοκλή: (1) Γνώση, Χρόνος, Πάθος
  2. Για τις “Τραχίνιες” του Σοφοκλή: (2) Η τάξη των πραγμάτων
  3. Για τις “Τραχίνιες” του Σοφοκλή: (3) Η Πάροδος
  4. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (1) Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
  5. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (2) Σχόλια στους στ. 1-76
  6. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (3) Κόρη της μοναξιάς και της ειρωνείας
  7. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (4) Η αντίθεση φίλοι-ἐχθροί
  8. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (5) Η αντίθεση λόγος-ἔργον
  9. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (6) Η αντίθεση φως-σκοτάδι
  10. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (7) Η τελευταία πράξη του δράματος
  11. Για την “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή: (8) Γονείς και τέκνα
  12. Δευτερεύοντες χαρακτήρες στην τραγωδία: το παράδειγμα της σοφόκλειας “Ηλέκτρας”
  13. Η “Ηλέκτρα” του Σοφοκλή και οι ερμηνευτές της: δύο πρακτικά βοηθήματα

ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ:

  1. Για τη “Μήδεια” του Ευριπίδη (1): αμφίσημη Μήδεια, αμφίθυμοι θεατές
  2. Για τη “Μήδεια” του Ευριπίδη (2): δομική συμμετρία
  3. Ο ῾δόλιος῾ Ευριπίδης της “Μήδειας”
  4. Οι ‘ταπεινοί’ χαρακτήρες στη “Μήδεια” του Ευριπίδη
  5. Ο Ευριπίδης, η τραγωδία και οι Σπουδές Φύλου (Gender Studies)
  6. Εισαγωγή στην “Εκάβη” του Ευριπίδη (βιντεομάθημα)
  7. Για την “Εκάβη” του Ευριπίδη: (1) Η δομή, τα πρόσωπα, ο χρόνος, ο χώρος
  8. Για την “Εκάβη” του Ευριπίδη: (2) Φόνος, θυσία, εκδίκηση
  9. Για την “Εκάβη” του Ευριπίδη: (3) Η “Εκάβη” και η έννοια της ελευθερίας
  10. Για την “Εκάβη” του Ευριπίδη: (4) Τρία επιμέρους σημεία
  11. Για την “Εκάβη” του Ευριπίδη: (5) Το μοτίβο των ανέμων
  12. Για την “Εκάβη” του Ευριπίδη: (6) Περιλήψεις αξιόλογων εργασιών
  13. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (1) Εισαγωγικά
  14. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (2) Η διαχείριση της πλοκής
  15. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (3) Μυθολογικές και δραματουργικές καινοτομίες
  16. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (4) Τα θέματα
  17. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (5) Ο χορός
  18. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (6) Περιλήψεις αξιόλογων εργασιών
  19. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (7α): Ατομικό/δημόσιο συμφέρον (Ετεοκλής, Πολυνείκης)
  20. Για τις “Φοίνισσες” του Ευριπίδη: (7β): Ατομικό/δημόσιο συμφέρον (Κρέοντας, Μενοικέας)

ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΚΩΜΩΔΙΑΣ

  1. Λίγα εισαγωγικά για την Παλαιά (ή “Αρχαία”) Κωμωδία (βίντεο)
  2. Η αρχαία ελληνική κωμωδία κατά τον 5ο αιώνα: ποικιλομορφία και πειραματισμός
  3. Παλαιά Κωμωδία και “παράβασις”
  4. Παλαιά Κωμωδία και “επιρρηματικός αγώνας”

ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ:

  1. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (1) Εισαγωγικά
  2. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (2) Η κωμωδία της Κρίσης
  3. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.1) Ο Πρόλογος
  4. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.2α) Η Πάροδος
  5. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.2β) Ο Αριστοφάνης ως λυρικός ποιητής στην Πάροδο
  6. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.3α) Η Α᾽ Παράβαση
  7. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.3β) Η ειρωνεία στην Α᾽ Παράβαση
  8. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.4) Μεταβατικό Επεισόδιο
  9. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.5) Ο Α᾽ Επιρρηματικός Αγώνας
  10. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.6) Η Β᾽ Παράβαση
  11. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.7) Ιαμβικές Σκηνές
  12. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.8) Ο Β᾽ Επιρρηματικός Αγώνας
  13. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (3.9) Έξοδος
  14. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (4) Οι “Νεφέλες” και ο ‘τύπος’ της Παλαιάς Κωμωδίας
  15. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (5) Βιβλιογραφία
  16. Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (6) Ερωτήσεις κατανόησης και εμβάθυνσης
  17. Οι “Νεφέλες” του Αριστοφάνη για την Γ᾽ Γυμνασίου
  18. Οι “Νεφέλες” για την Γ᾽ Γυμνασίου: τα σκίτσα του Χρήστου Γουσίδη
  19. Η Α᾽ Παράβαση των “Νεφελών” και η σχολική πράξη: Μέρος Α´
  20. Η Α᾽ Παράβαση των “Νεφελών” και η σχολική πράξη: Μέρος Β´Για τις “Νεφέλες” του Αριστοφάνη: (1) Εισαγωγικά
  21. Για τη “Λυσιστράτη” του Αριστοφάνη (1): Η “Λυσιστράτη” και η Παλαιά Κωμωδία
  22. Για τη “Λυσιστράτη” του Αριστοφάνη (2): ο χορός
  23. Για τη “Λυσιστράτη” του Αριστοφάνη (3): Μυρρίνη και Κινησίας
  24. Για τη “Λυσιστράτη” του Αριστοφάνη (4): Η “Λυσιστράτη” και το Αρσενικό
  25. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (1): Γιατί ῾Θεσμοφοριάζουσες῾;
  26. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (2): Σχόλιο στους στίχους 1-69
  27. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (3): Ο εὐπρεπής Αγάθων
  28. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (4): Μίμησις γυναικών
  29. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (5): Η μεγάλη παρωδική ακολουθία
  30. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (6): Η Παράβαση
  31. Για τις “Θεσμοφοριάζουσες” του Αριστοφάνη (7): Οι “Θεσμοφοριάζουσες” και ο ‘τύπος’ της Παλαιάς Κωμωδίας
  32. Ο νεωτερικός Ευριπίδης των αριστοφανικών “Βατράχων”

ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ:

  1. Για τους “Επιτρέποντες” του Μενάνδρου: Σμικρίνης και Παμφίλη (702-835 Furley)
  2. Με αφορμή τη “Σαμία” του ΘΟΚ (1993/2012): (1) Γενικά στοιχεία για τον Μένανδρο και τη Νέα Κωμωδία
  3. Με αφορμή τη “Σαμία” του ΘΟΚ: (2) Είπαν για τον Μένανδρο…
  4. Σύντομη εισαγωγή στη ‘Σαμία’ του Μενάνδρου: (1) Γενικά για το έργο
  5. Σύντομη εισαγωγή στη ‘Σαμία’ του Μενάνδρου: (2) Η πλοκή αναλυτικά
  6. Ο Μένανδρος ανάμεσα στον ρεαλισμό, την ιδεολογική φαντασία και την κειμενικότητα: παραδείγματα από τη “Σαμία” (Μέρος 1/2)
  7. Ο Μένανδρος ανάμεσα στον ρεαλισμό, την ιδεολογική φαντασία και την κειμενικότητα: παραδείγματα από τη “Σαμία” (Μέρος 2/2)
  8. Για τη “Σαμία” του Μενάνδρου: ερωτήσεις κατανόησης και εμβάθυνσης
  9. λελάληκεν ἡδέως έν τῷ βίῳ οὐδενί: Η “απολογία” του Κνήμωνα στον Δύσκολο του Μενάνδρου (video)
  10. Ο Δύσκολος του Μενάνδρου στην κυπριακή διάλεκτο: (1) Ο Πρόλογος του Πάνα (στ. 1-49)

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ

  1. Συγκρίνοντας τις “Νεφέλες” και τη “Σαμία”: δύο σημεία επαφής και απόκλισης (και δύο συμπληρωματικές σημειώσεις)
  2. Ο χορός στην αρχαία τραγωδία: παραδείγματα από τους “Πέρσες” και τις “Τραχίνιες” (βίντεο)
  3. Ο χορός στην τραγωδία και την κωμωδία: (β) Ένα συγκριτικό παράδειγμα (Αγ. – Θεσμ.)
  4. Θεοί και άνθρωποι στην αρχαία τραγωδία: παραδείγματα από τη “Μήδεια”, τους ‘Πέρσες’ και τις ‘Τραχίνιες’
  5. Ο ρόλος του Αγγέλου στην τραγωδία: δύο παραδείγματα (“Πέρσες”, “Μήδεια”)
  6. Τραγικές παρθένοι: Πολυξένη και Ηλέκτρα
  7. Δυο σκύλες: Κλυταιμήστρα και Εκάβη

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ:

  1. “Our heroic debate with the Eumenides”: a synopsis of the conference
  2. Dialogising Aeschylus in the poetry of Kyriakos Charalambides (video)
  3. Ταῦτα ἀνεκτά; Ταῦτα φορητά; Θέατρο και πρώιμος χριστιανισμός 
  4. Μεγάλες στιγμές της πρόσληψης του αρχαίου δράματος στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα
  5. Ο Φιλοκτήτης στον (μετ)Εμφύλιο: λίγα λόγια για την παράσταση του Μηνά Τίγκιλη
  6. Yannis Ritsos, “Ancient Theatre” (translated by A. K. Petrides)
  7. Το αρχαίο ελληνικό θέατρο στο YouTube! (1) Αριστοφάνης
  8. Το αρχαίο ελληνικό θέατρο στο YouTube! (2) Αισχύλος
  9. Το αρχαίο ελληνικό θέατρο στο YouTube! (3) Σοφοκλής
  10. Το αρχαίο ελληνικό θέατρο στο YouTube! (4) Ευριπίδης
  11. Το αρχαίο ελληνικό θέατρο στο YouTube! (5) Μένανδρος
  12. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα: Συγκεντρωτική έκδοση
  13. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (1): Στοχασμοί για το αρχαίο δράμα
  14. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (2): Ο Οίκος των Ατρειδών: Αγαμέμνων
  15. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (3): Ο Οίκος των Ατρειδών: Ορέστης
  16. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (4): Ο Οίκος των Ατρειδών: Οι γυναίκες
  17. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (5): Ο Οίκος των Λαβδακιδών
  18. Αρχαίο δράμα, σύγχρονα ποιήματα (6): Ελένη
Αναθηματικό ανάγλυφο από τον Πειραιά, που πιστεύεται ότι παρουσιάζει ομάδα ηθοποιών μετά από παράσταση των

Αναθηματικό ανάγλυφο από τον Πειραιά, που πιστεύεται ότι παρουσιάζει ομάδα ηθοποιών μετά από παράσταση των “Βακχών” του Ευριπίδη. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (Wikimedia Commons)

Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Οι εφτά νάνοι στο s/s Cyrenia” του Νίκου Καββαδία

Tags

, , , , , , , , , , , , , , ,


Οἱ 7 νάνοι στὸ s

Το ποίημα «Οι εφτά νάνοι στο s/s Cyrenia» είναι από τα καββαδιακά δημιουργήματα των οποίων την αφετηρία γνωρίζουμε με βεβαιότητα. Η νεαρή ανιψιά του ποιητή, η Έλγκα Καββαδία-Χατζοπούλου, κόρη της αδελφής του Τζένιας, του ζήτησε να της γράψει ποίημα που να αναφέρεται σε κάποιους «εφτά νυχτοπερπατητές» (βλ. παρακάτω). Ο ποιητής ταξιδεύει την περίοδο αυτή με το επιβατηγό S/S Cyrenia (για το καράβι βλ. εδώ) προς την Αυστραλία· βλ. γράμμα στην Έλγκα, s/s Cyrenia, 5.3.1951 (επ. 29, σσ. 73-4):

Οι εφτά νυχτοπερπατητές δικοί σου, μια και το θέλησες. Μπήκανε στο Colombo με τα στόρια και τους σκορπιούς. Όμως, Έλγκα, πρέπει να ξέρεις πως η ποίηση είναι κάτι άλλο (τι;) κι όχι μια μόστρα ονόματα λαών ανατολικών και χωριών και πόλεων. Σωστά. Τότε θα μου πεις «γιατί εσύ;…». Because my dear Elga I cannot. Θέλησα να σου γράψω ένα ποίημα σαν παραμύθι, απλό, όμως μου ξέφυγε και βγήκε τούτο το μπλάστρι για γερασμένα παιδιά… Πίστευε, Έλγκα πως σε θυμάμαι και σ᾽ αγαπάω πολύ και πώς ίσως κάποτε κατορθώσω να σου χαρίσω ένα ωραίο ποίημα και σχίσε τούτο που βρωμάει πετρέλαιο.

p22022Σύμφωνα με προφορική μαρτυρία της ίδιας της Έλγκας (Καλοκύρης, σ. 39, σημ. 44), οι Εφτά Νυχτοπερπατητές, στους οποίους κάνει αναφορά στο γράμμα ο ποιητής, είναι οι Seven Night Walkers από το μυθιστόρημα του Sir Walter Scott Quentin Durward (1823). Το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Πεχλιβανίδη με τον τίτλο Ο Τοξότης του Βασιλιά (και όχι Ο Τοξότης του Λουδοβίκου ΙΑ᾽, όπως γράφει ο Καλοκύρης), σε μετάφραση Βασίλειου Λιάσκα. Κρίνοντας από τις πολλαπλές ανατυπώσεις του αποτελούσε αγαπημένο ανάγνωσμα για παιδιά της πρώτης εφηβικής ηλικίας.

Ενόψει και της μαρτυρίας αυτής δεν έχουμε λόγους να αμφιβάλλουμε ότι η αρχική έμπνευση του ποιητή μπορεί να προήλθε όντως από τις συζητήσεις του με την Έλγκα για αυτό το βιβλίο. Αναμφίβολα, όμως, οι Εφτά Νυχτοπερπατητές άλλαξαν άρδην την ουσία τους κατά τη διαδρομή που διένυσαν από το αγγλικό μυθιστόρημα στον καββαδιακό στίχο.

Στο μυθιστόρημα του Σκοτ, οι Εφτά Νυχτοπερπατητές είναι δαιμονικά όντα, τα οποία επικαλούνται χαρακτήρες όπως ο «Μποέμης», δηλαδή ο γύφτος, Χαϋραντύν ως όρκιους δαίμονες, που προστατεύουν την ακεραιότητα των συναλλαγών και τιμωρούν, με τρόπο φρικτό, τους επίορκους:

If you swear this to me, by your Three Dead Men of Cologne, I will swear to you, by the Seven Night Walkers, that I will serve you truly as to the rest. And if you break your oath, the Night Walkers shall wake you seven nights from your sleep, between night and morning, and, on the eighth, they shall strangle and devour you.

Η αναφορά του Χαϋραντύν στηρίζεται σε ένα μεσαιωνικό τσιγγάνικο θρύλο, τον οποίο κατέγραψε σε ποιητική μορφή ο λαογράφος Charles G. Leland:

Yes, my master, it’s a queer old story,
And it’s many a year since last I heard it —
Since I heard the good old father telling
All about the Seven Night-Walking Spirits.
Thus he told the story — thus I heard it:
If you took an oath upon those spirits,
And the oath upon them should be broken,
Seven nights will come to you the walkers;
Seven nights they’ll come, each night to wake you;
Seven nights you’ll always see the seven:
But upon the seventh night, my master,
By the seventh spirit you’ll be strangled.
Round your neck the ghost will twine his fingers,
Then upon your throat you’ll feel them pressing:
Then they pass away into the midnight —
But, my master, where could you have heard it?

Ο Γύφτος και ο Δαίμονας συνδέονται με τον Ναυτικό σε ένα άλλο ποίημα της συλλογής Τραβέρσο, τον «Μουσώνα»: «Αυγή ποιος δαίμονας Ινδός σου μόλεψε το χρώμα; / Γυρίζει ο ναύτης τον τροχό κι ο γύφτος τη φωτιά. / Και μεις, που κάμαμε πετσί την καραβίσια βρώμα, / στο πόρτο θα κερδίσουμε και πάλι στα χαρτιά» (21-24).

Η μαγική όμως φύση των Εφτά Νυχτοπερπατητών είναι το μόνο ίσως στοιχείο που τους συνδέει με τους Επτά Νάνους του γνωστού παραμυθιού, οι οποίοι καταλήγουν να μνημειωθούν στον τίτλο του ποιήματος. Οι Εφτά Νάνοι του παραμυθιού, σε αντίθεση με τους Νυχτοπερπατητές, είναι οντότητες καθόλα ήπιες, αγαθές και ευμενείς — όπως ακριβώς και οι εφτά μορφές του καββαδιακού ποιήματος, που συνοδεύουν τους ναυτικούς στο ταξίδι τους απλώνοντας χέρι βοηθείας και προστασίας πάνω από το πλήρωμα: ένας σκουπίζει το κατάστρωμα, άλλος ράβει βρακιά, δύο συντηρούν τη μηχανή, κάποιος ξορκίζει τις κακιές αρρώστιες, άλλος ζυμώνει, ένας παίζει μουσική που νανουρίζει και ένας, ο πιο ισχυρός ανάμεσά τους, μάγος, ενσαρκώνει τη φρούδα ελπίδα του Ποιητικού Εγώ ότι το ταξίδι ενδέχεται κάποτε να πάρει τέλος. Για τον Saunier (σ. 55) οι νάνοι «συμβολίζουν το ασυνείδητο και τις σκοτεινές διεργασίες του», αλλά η ερμηνεία αυτή είναι τουλάχιστον τραβηγμένη, αν όχι εντελώς αστήρικτη.

Γι᾽ αυτούς τους Εφτά Νάνους, που στην αρχική μορφή του παραμυθιού, όπως καταγράφηκε από τους αδελφούς Γκριμ, ήταν ανώνυμοι, ο Καββαδίας, σαν πολλούς άλλους πριν και μετά από αυτόν, επινοεί εξωτικές ονομασίες, όπως του το ζήτησε η ανιψιά του: Σημ, Ρεκ, Γκόμπι, Χαράμ, Ραμάν, Τοτ, Σάλαχ. Κάποια από τα ονόματα αυτά είναι ινδικά, άλλα αραβικά, άλλα εβραϊκά, αλλά αυτό μικρή σημασία φαίνεται να έχει. Ο Καββαδίας, άλλωστε, προειδοποιεί ρητά την ανιψιά του ότι η ποίηση δεν εξαντλείται στην εξωτική ονοματολογία, υπαινισσόμενος ότι και σε αυτό το ποίημα κάτι βαθύτερο κρύβεται κάτω από το παιχνίδισμα των περίεργων ήχων.

1361401990Οι Νάνοι, οι αγαθοί δαίμονες του καραβιού, δεν θα επιτρέψουν να συμβεί κακό στους ναυτικούς — ούτε και στον θείο της Έλγκας, άρα, κατ᾽ επέκταση: ο Καββαδίας, όπως δηλώνει, προόριζε αρχικά αυτό το ποίημα ως ένα καθησυχαστικό παραμύθι. Στο τέλος, όμως, του βγαίνει «κάτι σαν μπλάστρι για γερασμένα παιδιά», καθώς τα κεντρικά καββαδιακά θέματα μοιραία εμφιλοχωρούν: το ταξίδι χωρίς προορισμό και χωρίς πραγματικό τέλος, η ταύτιση του ναυτικού με το καράβι και η αέναη οντολογική του παλινδρόμηση ανάμεσα στην ξηρά και τη θάλασσα, «των αναχωρήσεων η μανία», τα πορνεία, ο έρωτας, η φευγαλέα μορφή της γυναίκας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην αρχική του μορφή το ποίημα δεν συνδεόταν ρητά με τους Επτά Νάνους. Έφερε τον τίτλο «Έξοδος», που παρέπεμπε στην έξοδο των Εβραίων από τη σκλαβιά της Αιγύπτου προς τη Γη της Επαγγελίας, και την προμετωπίδα καὶ ἀπὸ Χαρρὰν κατῆλθον εἰς γῆν Χαναάν, που με τη σειρά της αναφέρεται στην αρχική κατάκτηση της γης Χαναάν από τον Πατριάρχη Αβραάμ.

Και στα δύο βιβλικά αυτά επεισόδια περιγράφεται ένα αίσιο ταξίδι διά ξηράς, που καταλήγει στην απόκτηση πατρίδας, δηλαδή σταθερών και ασάλευτων συντεταγμένων στον χάρτη. Στο ποίημα, αντιθέτως, οι Εφτά δεν είναι Περιπατητές, αλλά ναύτες, και το πεδίο του ταξιδιού τους δεν είναι η έρημος, αλλά η θάλασσα. Επιπλέον, η αισιόδοξη προμετωπίδα, που προαναγγέλλει, όπως είπαμε, την ποθεινή άφιξη, αντικαθίσταται στην τελική εκδοχή του ποιήματος από μια απλή αφιέρωση στην Έλγκα: οι περιπλανώμενοι ναυτικοί του Καββαδία ποτέ δεν αφικνούνται πραγματικά· δεν υπάρχει γι’ αυτούς Γη Χαναάν, Γη της Επαγγελίας, παρά μόνο ο ανοικτός, ατέρμονος πόντος. Η μικρή Έλγκα περιμένει τον θείο της να γυρίσει από τα «μακρυσμένα ταξίδια» του, αλλά οι γυρισμοί του δεν είναι τίποτα άλλο παρά στάσεις.


ΥΠΟΜΝΗΜΑ:

1. σε παίρνει αριστερά: Το καράβι λοξοδρομεί προς τα αριστερά. Το Εσύ είναι απροσδιόριστο, ένας ανώνυμος λοστρόμος του καραβιού που χειρίζεται άτσαλα το τιμόνι. Είναι κοινό χαρακτηριστικό της καββαδιακής ποίησης, ιδιαίτερα στο Πούσι και το Τραβέρσο, η χρήση προσωπικών αντωνυμιών με εναλλασσόμενη αναφορά.

2. θυμίζεις…μυρίζεις: Στην αρχική μορφή του ποιήματος ο στίχος βρισκόταν σε παρένθεση. Εδώ το Εσύ είναι σαφώς πρόσωπο διαφορετικό από το πρώτο δίστιχο. Η μυρωδιά της στεριάς και ειδικά οι κλειστές κάμαρες συνδέονται, για τον καββαδιακό ναυτικό, κυρίως με τα πορνεία των λιμανιών, με τα οποία τον συνδέει αδιαχώριστα η ανάμνηση μιας κοινής γυναίκας που τον σημάδεψε είτε επειδή την αγάπησε είτε επειδή του κληροδότησε ένα αφροδίσιο νόσημα είτε και τα δύο.

4. ο πιο μικρός: πρβλ. στ. 28, «ο πιο στερνός».

αχολογάει μ᾽ ένα καλάμι: Βγάζει μουσικούς ήχους με έναν αυτοσχέδιο αυλό· πρβλ. επίσης στ. 28, «με νανουρίζει».

6. στην ανάγκη: όταν παρίσταται ανάγκη, όταν χρειάζεται.

7. με ένα φτερό ξορκίζει: Ο Γκόμπι εκτελεί προφανώς κάποιου είδους μαγική τελετουργία, για να εξορκίσει τη μαλάρια — ίσως ένα μείγμα από λαϊκά γιατροσόφια και μαγγανείες, όπως αυτά που κατέγραψαν, π.χ., οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ιερείς-θεραπευτές στον λεγόμενο London Medical Papyrus και άλλους παρόμοιους. Ασχέτως αυτού, το «φτερό», επανεμφανίζεται στο Τραβέρσο, συγκεκριμένα στον αρχικό στίχο του ποιήματος «Γυναίκα», ως σύμβολο της στιγμιαίας εκείνης, ασταθούς ισορροπίας πριν από τη μοιραία κατάληξη: ο ναυτικός «χορεύει πάνω στο φτερό του καρχαρία» πριν να καταλήξει, νομοτελειακά, στο στομάχι του (βλ. το σχετικό μας σχόλιο στον στίχο αυτό). Ο Γκόμπι και οι σύντροφοί του ξορκίζουν το μοιρόγραφτο τέλος γνωρίζοντας τη βεβαιότητά του, σε μια προσπάθεια να κερδίσουν έστω εκείνα τα ελάχιστα δευτερόλεπτα του φωτός πριν το σκοτάδι.

μαλάρια: Η ελονοσία, ασθένεια πολύ συχνή στα τροπικά κλίματα· πρβλ. «Kuro Siwo», 1-2 (Πούσι): «Πρώτο ταξίδι έτυχε ναύλος για τον Νότο. / Δύσκολες βάρδιες, κακός ύπνος και μαλάρια».

8. στραβοκάνης: στραβοπόδαρος. Αυτού του είδους οι επιθετικοί προσδιορισμοί ενεργοποιούν τη φαντασία του αναγνώστη και προσδίδουν προσωπικότητα, ακόμη και ένα είδος αποσιωπημένης προσωπικής ιστορίας, στους Εφτά Νάνους. Όπως ο Χαράμ είναι στραβοκάνης, ο μάγος Ράμαν είναι αλλήθωρος και τρελός, ο Τοτ μονόχειρας και ο Σάλαχ κουφός.

9. πηδάν: Οι Εφτά Νάνοι. Στη μελοποιημένη εκδοχή το ρήμα δίδεται ως “πηδάνε”.

ποδόσταμο: Η μύτη του καραβιού, άλλως ποδόστημα ή «κοράκι». Ποδόσταμο ονομαζόταν ειδικά το κοράκι της πρύμνης, ενώ της πλώρης ονομαζόταν «στείρα». Η μύτη αυτή σχηματιζόταν από την προέκταση και την κλίση προς τα πάνω της τρόπιδος, δηλαδή της κεντρικής δοκού στον πυθμένα του σκάφους, η οποία εκτεινόταν από την πρύμνη μέχρι την πλώρη.

γαλέτα: «ξύλινος δίσκος στην κορφή των καταρτιών και του ιστού της σημαίας, το επίμηλο της ηλακάτης του ιστού» (Τράπαλης). Η αναπήδηση από το ποδόσταμο στη γαλέτα απαιτεί ελαφράδα, ευελιξία και ενέργεια εξωπραγματική για τα ανθρώπινα μέτρα. Οι Εφτά Νάνοι παρουσιάζονται σαν παιγνιδιάρικα μαγικά ξωτικά, εντελώς διαφορετικά από τους δαιμονικούς Εφτά Νυχτοπερπατητές του γύφτικου θρύλου.

10. μπορώ ποτέ να σου χαλάσω το χατίρι; Το Εσύ στην προκειμένη περίπτωση είναι η Έλγκα, η «ξανθή και γαλανή κόρη», στην οποία απευθύνεται εδώ ο ίδιος ο ποιητής. Η τρυφερή σχέση του Καββαδία με την ανιψιά του, στην οποία έχει μεγάλη αδυναμία, διαγράφεται ανάγλυφα σε μια σειρά από γράμματα που ο Καββαδίας στέλνει κατά καιρούς είτε στη μητέρα της είτε στην ίδια. Οι επιστολές συγκεντρώνονται σήμερα σε έναν καλαίσθητο τόμο των Εκδόσεων Άγρα (Αθήνα 2011). Στα «γαλάζια φωτεινά μάτια της» Έλγκας αναφέρεται ρητά ο ποιητής στην επ. 17 (21.3.1941, σ. 46).

εμελέτα: σκεφτόταν, περιέφερε συνεχώς στο μυαλό της.

11-12. ποιος ρήγα γιος θε να την πιει σε ένα ποτήρι: Η μικρή Έλγκα παρουσιάζεται να αγαπά τα παραμύθια και με τη φαντασία της να μεταφέρεται σε αυτά ως το νεαρό κορίτσι που περιμένει εναγωνίως το πριγκιπόπουλο που θα την παντρευτεί.

13. που λύνεις μάγια: Ο Ράμαν είναι ικανός στην εξάλειψη της μαγικής δέσης (οι κατάδεσμοι ήταν γνωστοί στην αρχαιότητα ως μαγικά ξόρκια που είχαν σκοπό είτε να προκαλέσουν έρωτα προς το πρόσωπο που τα εκφωνούσε είτε να βλάψουν το αντικείμενό τους). Εν προκειμένω, θύμα της μαγείας είναι ο ναυτικός και το ξόρκι δεν μοπρεί να είναι άλλο από εκείνο που τον έδεσε διά βίου με τη θάλασσα. Αυτά είναι τα μάγια που το Ποιητικό Εγώ καλεί τον Ράμαν να του λύσει, ώστε να λυτρωθεί — αλλά φυσικά στον Καββαδία αυτό δεν μπορεί να γίνει (βλ. στ. 15).

14. κατάφερε: φρόντισε ώστε να

το σταυρωτό του Νότου αστέρι: Στον Σταυρό του Νότου ο Καββαδίας αφιέρωσε ένα από τα γνωστότερα ποιήματα της συλλογής Πούσι. Για το ποίημα και τους συμβολισμούς του άστρου, βλ. το οικείο μας υπόμνημα.

15. να πέσει…να σκορπίσει: Συντάσσονται με το κατάφερε. Ο ποιητής ζητά από τον μάγο Ράμαν να κατεβάσει τον Σταυρό του Νότου από τον ουρανό, όπως π.χ. οι αρχαίες μάγισσες της Θεσσαλίας λέγεται ότι καθείλκαν τη σελήνη. Το αστέρι θα πέσει, θα διαλυθεί στους φεγγίτες των σπιτιών και έτσι θα πάψει να φωτίζει τον νυχτερινό ουρανό. Αυτό, φυσικά, ισοδυναμεί συμβολικά με το τέλος του ναυτικού ταξιδιού: ο ποιητής ζητεί, δηλαδή, από τον μάγο Ράμαν να εξαφανίσει τον υπερφυσικό σχεδόν οδηγό των καραβιών, ώστε κι αυτός να πάψει να ταξιδεύει προς στιγμήν και να βρεθεί «κάτω από ένα δέντρο» (βλ. παρακάτω).

σπιράγια: σπιράγιο (το) είναι ο φεγγίτης.

16. κάτω από ένα δέντρο να με φέρει: Το δέντρο εδώ είναι η στεριά, οι ρίζες και οι ανθρώπινες σχέσεις που σχετίζονται με αυτήν. Στην ονειροπόλησή του ο ποιητής εύχεται να βρεθεί για λίγο σε αυτό το περιβάλλον (αυτό το λίγο το χαρακτηρίζει «όνειρο» σε επιστολή του προς την Έλγκα, επ. 28, Γένοβα 5.3.1951, σ. 71), αλλά βεβαίως γνωρίζει πως η στάση του δεν μπορεί παρά να είναι προσωρινή — πρβλ. επ. 27 προς Τζένια Καββαδία (Colombo, 14.2.1951, σ. 69):

Πολλές φορές θυμάμαι τα δέντρα. Αμφιβάλλω όμως αν θα μπορούσα να μείνω καιρό κοντά τους… Thy salt is lodged forever in my blood [σημ. εκδ. από το ποίημα «Dreams of the sea» του πλάνητα Ουαλού ποιητή William Henry Davies, 1871–1940]. Νοσταλγώ τη στεριά γιατί την κατοικείτε μόνο και μόνο. Δεν αλλάζω με τίποτε τη θάλασσα και την τρικυμία της. Ο κατά τα άλλα γελοίος προϊστάμενός μου λέει συχνά: Ρε τομάρι! Εμείς δε θα φύγουμε από τα καράβια από δικού μας. Θα μας βγάλουνε στα χέρια…  

18. βρακώσει: Να τους ντύσει με βρακιά.

19. Εσθήρ, ποια βιβλική σκορπάς περνώντας μέθη; Η Εσθήρ είναι βιβλικό πρόσωπο, της οποία η ιστορία περιλαμβάνεται στο ομώνυμο βιβλίο. Οι χάρες της μάγεψαν τον Πέρση βασιλιά, στο χαρέμι του οποίου βρισκόταν, και έσωσαν τόσο τον λαό της όσο και τον ξάδελφό της Μορντεχάι από τις μηχανορραφίες των εχθρών του.

20. Ρουθ: Ρουθ αποκαλείται μία ακόμη βιβλική μορφή, που δίνει το όνομά της σε ομώνυμο βιβλίο. Και η Ρουθ, όπως και η Εσθήρ, είναι πρότυπα γυναικείας ομορφιάς και ήθους — αρετών, δηλαδή, κεντρομόλων και εστιακών, που ο εσαεί φυγόκεντρος ναυτικός μπορεί μονάχα στιγμιαία να ακραγγίξει. Πέρα από τις βιβλικές, δηλαδή τις αρχετυπικές τους διαστάσεις, όμως, η Ρουθ και η Εσθήρ είναι γυναίκες, που “μισοπραγματικές μισογυρνάμενες μες στο μυαλό” του ποιητή στοιχειώνουν τον ύπνο και τα γράμματά του. Ρουθ ονομαζόταν μια επιβάτις του S/S Cyrenia, στην οποία ο Καββαδίας αναφέρεται ονομαστικά σε επιστολή προς τη Τζένια (επ. 6.12.1949, σ. 46). Βλ. όμως πιο κοντά χρονολογικώς στο ποίημά μας:

Κρυμμένος πίσω από μια βάρκα είδα την Ιουδήθ να χάνεται στο μουράγιο χωρίς να γυρίσει να δει το καράβι [σσ. σε προηγούμενες επιστολές είχε αναφερθεί στις ερωτικές του συνευρέσεις με αυτή τη μορφή, σε έναν τόνο όμως σχεδόν παραληρηματικό, που δημιουργεί αμφιβολίες για το αν πρόκειται για αληθινή γυναίκα]. Άλλοτε Ruth, Εσθήρ σ᾽ έν᾽ άλλο ταξίδι, Μαρκά…

γιατί τρεκλίζουμε οι διακόσιοι; Διακόσιοι ήταν μάλλον οι ναύτες που επέβαιναν στο S/S Cyrenia. Πρβλ. από τους «Coaliers», 29-32… (Μαραμπού): «Μα είναι τα πιο καλύτερα που γνώρισα παιδιά / μπαρκάρουνε τρεκλίζοντας, πάντα δυο-δυο πιασμένοι, / και δίχως να το νιώσουνε καλά, πολλές φορές / βουλιάζουν με τα μπάρκα τους γελώντας μεθυσμένοι». Η κατανάλωση αλκοόλ και ψυχοτρόπων ουσιών, καθώς και ο φευγαλέος έρωτας με αγοραίες γυναίκες, συνοψίζουν την εμπειρία του ναυτικού στη στεριά. Γιατί τρεκλίζουν λοιπόν οι ναυτικοί; Διότι αυτή η αστάθεια και αμφιταλάντευση είναι κομμάτι του είναι τους: στη θάλασσα την προκαλεί η κίνηση του νερού· στη στεριά, το αλκοόλ, αλλά, πολύ περισσότερο, η «στεριανή ζάλη», η αδυναμία να προσαρμοστούν στο μη θαλασσινό περιβάλλον.

21. σαρώνει: σκουπίζει.

22. μοράβια: «εκλεκτή βαφή, χρώμα εξαιρετικής αντοχής που χρησιμοποιείται για τη βαφή των υφάλων του πλοίου» (Τράπαλης). Πρβλ. επ. 31 προς την Τζένια, Genova 9.3.1951 (σ. 79), πάντα από το s/s Cyrenia:

Είμαστε από το πρωί στη δεξαμενή. Μπογιατίζουν. Μια δυνατή πικρή μυρωδιά από υφαλοχρώματα. Τυραννική μυρωδιά αλησμόνητη και ακαταμάχητη. Θα ᾽θελα να μπορούσα να αλείψω μια γυναίκα — οποιαδήποτε — να τη βαφτίσω σε τούτο το δηλητήριο, να ποτίσει για πάντα.

Επαναλαμβάνεται και εδώ ένα σύνηθες μοτίβο στην ποίηση του Καββαδία: οι διάφορες οσμές και ουσίες του καραβιού διεισδύουν τόσο βαθιά στο δέρμα του ναυτικού, που γίνονται ένα με αυτό και δεν απομακρύνονται παρά τη μεγάλη προσπάθεια (εδώ με το ξυστρί) ή την παρέλευση χρόνου· πρβλ. από τον «Μουσώνα» (Τραβέρσο): «κι εμείς που κάναμε πετσί την καραβίσια βρώμα» (23-24)· και από το «Kuro Siwo» (Πούσι): «στα νύχια μπαίνει το κατράμι και τ᾽ ανάβει / χρόνια στα ρούχα το ψαρόλαδο μυρίζει» (9-10). Η εμπειρία του καραβιού σταμπάρει ανεξίτηλα τον ναυτικό, όπως ακριβώς η «στάμπα» (το τατουάζ) που έκανε σε ανάμνηση ενός μεγάλου έρωτα — μια στάμπα που τώρα τον πονάει, θέλει να απαλλαγεί από αυτήν, αλλά είναι αδύνατον («του Αννάμ τα στίγματα δεν βγαίνουνε ποτές»: «William George Allum», 24). Η οντολογική ιδιότητα της ναυτοσύνης, η αναγωγή του επαγγέλματος σε αναπόδραστη συνθήκη ύπαρξης για τον ναυτικό, τονίζεται επανειλημμένα στην ποίηση του Καββαδία. Η θάλασσα και το καράβι διαποτίζουν τον ναύτη βαθιά, μέχρι το μεδούλι του. Δεν μπορεί να ξεφύγει ποτέ από αυτές, ακόμη και αν αποφασίσει να ξεμπαρκάρει. Γι’ αυτό και βρίσκεται πάντοτε μετέωρος, διχασμένος και ανίκανος να προσαγκυρωθεί, δέσμιος ενός αέναου ταξιδιού χωρίς προορισμό. Δεν είναι λοιπόν αυτή καθεαυτήν η μοράβια που λερώνει τον ναυτικό, αλλά «κάτι πιο βαθύ», αυτή η μεταφυσική σχεδόν έλξη προς το ταξίδι, η ορμέμφυτη τάση «να πάει στα καράβια», που του δημιουργεί «των αναχωρήσεων τη μανία» («Καφάρ», 2) ή αλλιώς το mal du départ.

23. μα είν᾽ ένα κάτι: Στη μελοποίηση ο στίχος απλοποιείται ως “είναι κάτι”.

που με λερώνει: Πρβλ. επ. 31 προς την Τζένια, Genova 9.3.1951 (σσ. 79-80):

Τώρα θα πάω στη Santa Maria Magdalena [ναός στη Γένοα] με τις τοιχογραφίες του Tiepolo και θα γονατίσω ανάμεσα σε βασανισμένες γριές με το κούτελο βρεγμένο από το “ύδωρ της φιάλης των αγνισμών” κι έπειτα, έπειτα θα προσπαθήσω να ξαναλερωθώ, για να καταλάβω πώς ζω, πώς υποφέρω, πώς αγαπώ (;)

24. μάνα, θα πάω στα καράβια: Πρβλ. «Θεσσαλονίκη ΙΙ», 17-20 (Τραβέρσο): «Τίποτα στα χεράκια μου, μάνα μου, δε φτουράει — έρωτας, μαλαματικά, ξόμπλια και φυλαχτά. / Σιχαίνομαι το ναυτικό που εμάζεψε λεφτά, / εμούτζωσε τη θάλασσα και τήνε κατουράει». Η Μάνα στον Καββαδία είναι σταθερά η αθώα δύναμη, που ματαίως επιχειρεί να κρατήσει τον ναυτικό στη στεριά, αλλά και το μόνο σταθερό, αν και απόμακρο, σημείο αναφοράς που διατηρεί η ασταθής ζωή του («Θεσσαλονίκη», 15-16: «εκτός από τη μάνα σου κανείς δεν σε θυμάται / σε τούτο το τρομακτικό ταξίδι του χαμού»), η ύστατη σκέψη του την ώρα του κινδύνου («Ένας δόκιμος στη γέφυρα εν ώρα κινδύνου», 7-8: «μια μάνα μόνο σκέφτομαι στυγνή και σκυθρωπή / που χρόνια τώρα και καιρούς τον γιο της περιμένει») και η μόνη του συνοδεία στον μοναχικό, υγρό ή χωμάτινο τάφο που τον περιμένει μακριά από την πατρίδα («Ο λύχνος του Αλλαδίνου», 11-12: «κι εκεί που σε φυτέψαμε, παιδί, στο Κονακρί / με γράμμα συμβουλευτικό της μάνας σου στην τσέπη»).

25. κατηφοράμε: πρβλ. το κατῆλθον στην προμετωπίδα που έφερε το ποίημα στην αρχική μορφή του. Το ρήμα κατέρχομαι στα αρχαία ελληνικά έχει τη σημασία του καταφθάνω ή και του επιστρέφω. Έχει επίσης το νόημα του κινούμαι από τα μεσόγαια προς τη θάλασσα. Είναι ειρωνικό το γεγονός ότι οι Εβραίοι της προμετωπίδας κινούνται προς τη γη Χαναάν, όπου θα μπορέσουν επιτέλους να ριζώσουν, ενώ η πραγματική Έξοδος του ίδιου του ποιητή είναι η κάθοδος προς τη θάλασσα και το αέναο ταξίδι.

26. με τη βροχή, με τον καιρό που μας ορίζει: Ο ναυτικός κυριολεκτικά «ορίζεται» από τον καιρό, ο οποίος επενεργεί άμεσα στο ταξίδι. Είναι το αστάθμητο στοιχείο, του οποίου, παρόλα αυτά, η παρέμβαση είναι βέβαιη· επικρέμαται πάνω από το καράβι σαν απειλή. «Καιρός» όμως είναι γενικότερα ο χρόνος, η άλλη μεγάλη ασταθής σταθερά του ανθρώπινου βίου, που τον ορίζει επειδή τον περιορίζει.

27. τα μάτια σου ζούνε μία θάλασσα»: Το Εσύ εδώ είναι η Γυναίκα. Δεν είναι όμως απαραίτητο η αποστροφή να είναι ερωτική: πρβλ. στ. 11, «κόρη…γαλανή» (όπου η αναφορά είναι, όπως είπαμε, στην Έλγκα, πρβλ. επίσης από το ποίημα «Gabrielle Didot» (21-24 από το Μαραμπού), όπου το πρόσωπο είναι μια πόρνη: «ώρες πολλές εκοίταζα τα σκοτεινά της μάτια / κι ενόμιζα πως έβλεπα βαθιά μέσα σ᾽ αυτά / τρικυμισμένες θάλασσες, νησιά του αρχιπελάγους / και καραβάκια που έφευγαν με τα πανιά ανοιχτά».

28. ο πιο στερνός…νανουρίζει: Το ποίημα τελειώνει με ένα γαλήνιο τόνο. Στα λοιπά όμως καββαδιακά ποιήματα που κλείνουν με αναφορά στον ύπνο, οι απόηχοι είναι πικροί και ειρωνικοί: βλ. π.χ. τις τελευταίες δύο στροφές από το ποίημα «Στεριανή Ζάλη».