Tags

, ,


Και η Κλεπίνη
μια αγράμματη γριά
σε στρώμα σιδερένιο από τη Μέριμνα*
με μια παλιά κουβέρτα του στρατού
λιωμένη.
 
Ένα παράπονο αγαθό, βελούδινο, σαν λάδι
του Άη Λουκά και της ατιμασμένης μάνας του
– θκυο αππηθκιές παρκάτου, όπως ξεβαίννεις του Χωρκού.
 
Γονατιστή κάθε πρωί ραντίζει χώμαν που τον τόπον της
μια Παναγία Χατζίνα
με μια λαμπίτσα κόκκινη άσβεστη κι έναν επίμονο λεκέ
(δρώματα, λέει, τ’ Αλωνάρη και του Θεριστή)
– να μεν ξιχάννει.
 
Ταΐζει ακόμα σούππαν της Λαμπρής τζιαι λλία κόλλυφα
Τούρκους αρκάτες
χωρκανούς της, καλοβύζαστους
μιαν με την τσάππαν, μιαν με την αγάπην,
στοισειά της γης.
 
Και η Κλεπίνη
μια αγράμματη γριά γεμάτη θάματα
στραμμένη βόρεια δρασκελά το Βουφαβέντο.
 
Στημ παθκιάν της. ένας Κωστής που το Βουνόν.
Κάπου τον είδασιν, τζιαμαί στον Κοτσινόκρεμμον
την ώραν του κακού του μιάλου.
Ύστερις τίποτε.
 
Αννοίει την πόρταν του Χωρκού.
Κάτι δεντρά μυριστικά πο ᾽φύτεψεν ο τζιύρης της
ακόμα στέκουν.
Ήμαρτόν σου, Κύριε.
Τα μνήματα εμαράνασιν πιο γλήορα που τα δεντρά.
 
Στρέφεται
κλαμουρίζεται
ξυπνά
πλαντάσσει
ποτινάσσει
τα χώματα τζιαι τον τζιαιρόν
 
– Εν πνάζω, γιόκκα μου, δαμαί
εν πνάζω, γιόκκα μου.
 
Και η Κλεπίνη
μια αγράμματη γριά
περίκλειστη απ’ το Μίσος
η Αγάπη.

Μνήμη Αγάπης Ανδρονίκου (1913-1974-2005)

 
Η συλημένη εκκλησία της Παναγίας στην Κλεπίνη, δυο βήματα πιο κάτω από τον Άγιο Λουκά, που είναι σήμερα τζαμί

Η συλημένη εκκλησία της Παναγίας στην Κλεπίνη, δυο βήματα πιο κάτω από τον Άγιο Λουκά, που είναι σήμερα τζαμί

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Snip20130726_2Αγάπη Ανδρονίκου: Από την Κλεπίνη της Κερύνειας. Πρόσφυγας. Μπήκε στο νοσοκομείο με εγκεφαλικό στις 28 Ιουλίου, ημέρα που οι Τούρκοι είχαν πατήσει το χωριό της τρεις δεκαετίες πιο πριν. Πέθανε στις 30 Ιουλίου 2005.

Μέριμνα: Υπηρεσία Μερίμνης και Αποκαταστάσεως Εκτοπισθέντων του Υπουργείου Εσωτερικών. Ιδρύθηκε μετά την εισβολή. Υπάρχει ακόμα.

στρώμα σιδερένιο, κουβέρτα του στρατού: Η Μέριμνα χορήγησε στους πρόσφυγες τα στοιχειώδη για την επιβίωσή τους τις πρώτες μέρες του εκτοπισμού: ένα αντίσκηνο, ένα σιδερένιο στρώμα, μερικές κουβέρτες, κάποιες από τις οποίες έφεραν τα αρχικά “ΕΣ”. Η Αγάπη Ανδρονίκου κοιμόταν στο ίδιο σιδερένιο στρώμα της Μέριμνας – αρνιόταν πεισματικά να κοιμηθεί οπουδήποτε αλλού – μέχρι τον θάνατό της. Στα ερμάρια της βρέθηκε σε αχρησιμοποίητη πια κατάσταση και η κουβέρτα.

Άη Λουκάς: η μεγαλύτερη και νεώτερη εκκλησία της Κλεπίνης. Σήμερα είναι τζαμί.

αππηθκιές: βήματα

Χατζίνα: Γυναίκα που εκπλήρωσε το προσκύνημα στους Άγιους Τόπους, όπως η Αγάπη Ανδρονίκου, η μοναδική της γενιάς της στην Κλεπίνη. Από τους Άγιους Τόπους έφερε ένα εικόνισμα της Παναγίας και ένα μίζαρο (σάβανο). Αυτά τα δύο αντικείμενα, μαζί με ένα σακούλι χώμα από τα χωράφια της, ήταν επίσης τα μόνα πράγματα που κουβάλησε μαζί της στην προσφυγιά. Απ᾽ αυτό το χώμα συνήθιζε να ραντίζει λίγους σβώλους κάθε πρωί το εικόνισμα, “για να μην ξεχνά”.

δρώματα: ιδρώτας

Λαμπρή: Πάσχα

τζιαι λλία κόλλυφα: Για χρόνια μετά την εισβολή, όσο οι δυνάμεις της κρατούσαν, η Αγάπη Ανδρονίκου έφτιαχνε κόλλυβα στη μνήμη των Τούρκων συγχωριανών που είχαν κάποτε εργαστεί στα χωράφια της.

αρκάτες: εργάτες τσάππα: σκαλιστήρι

παθκιά: βήμα

Βουνό: χωριό της επαρχίας Κερύνειας στις νότιες πλαγιές του Πενταδακτύλου.

Κοτσινόκρεμμος: περιοχή στην Κλεπίνη.

μιάλου: μεγάλου

μυριστικά: αρωματικά

τα μνήματα: το ελληνικό κοιμητήριο της Κλεπίνης είναι συλημένο

στρέφεται: επιστρέφει πνάζω: αναπαύομαι γιόκκα μου: χαἱδευτική μορφή του “γιε μου”

ΣΧΕΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ:

Στο λεωφορείο για την Κλεπίνη Ένας σταυρός Τουρκοπούλα απ᾽ την Κλεπίνη

Advertisements