Tags

, , , , , , , , , ,


   “…σαν να ‘χαν ποτέ τελειωμό
τα πάθια και οι καημοί του κόσμου”.

Α. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ, “Το μυρολόγι της φώκιας” (1908)

 

Με αφορμή την ανείπωτη τραγωδία στην ανατολική Αττική θυμήθηκα αυτές τις μέρες μια άλλη μαύρη επέτειο, από την οποία κλείνουν φέτος εξήντα πέντε ολόκληρα χρόνια.

Μια φοβερή σεισμική ακολουθία, που διήρκεσε τέσσερις μέρες (9-12 Αυγούστου 1953) και κορυφώθηκε με τον σεισμό των 7.2 Ρίχτερ κυρίως στο Αργοστόλι της Κεφαλονιάς, ισοπέδωσε τα νότια Επτάνησα αφήνοντας πίσω της περίπου 500 νεκρούς, σαρωτικές καταστροφές και προκαλώντας τεράστιο κύμα μετανάστευσης στο εξωτερικό.

Παραδόξως, το φρικτό αυτό γεγονός, οι καταστροφικότεροι σεισμοί στην ιστορία της νεώτερης Ελλάδας, δεν άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην ποίηση και γενικότερα στην τέχνη. Ανθολογώ πιο κάτω δύο σχετικώς άγνωστα, αλλά όμορφα, ποιήματα Κεφαλονιτών ποιητών για τον σεισμό, καθώς και τρία ρεμπέτικα τραγούδια, που επίσης σπανίως ακούγονται, αν και τα υπογράφουν Τσιτσάνης, Μητσάκης και (τους στίχους) Κώστας Βίρβος.

seismos


ΑΛΕΞΗΣ ΖΑΚΥΘΗΝΟΣ (1934-1992)

“Ο θρήνος της Κεφαλονιάς” (Θολά Τζάμια, 1954)

Τα μάτια της σχεδόν τα βλέπω μέσα στα ερείπια
του σεισμού και των παγιδευμένων οι οιμωγές
καλπάζουν με τον άνεμο, για να μου φέρουν μέχρι
εδώ, στον πάνω κόσμο, το άγγελμα πως το νησί
των κρίνων, τώρα γη που υπήρξε, ταξιδεύει πάνω
στα μαβιά νερά του Ιονίου πελάγους, πάμφωτο
καράβι, προς τον πόντο των νεκρών νησιών.


ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΛΥΚΙΑΡΔΟΠΟΥΛΟΣ (1936-)

Λόγια στην Καλυψώ (1987)

ΙΙΙ

Κεφαλλονιά, α᾽

Μονάχα το κρασί κι η θάλασσα δεν άλλαξαν
Κι όμως ετούτα πρέπει νά ’ναι τα παιδιά μας
έχουν τα σπίτια μας και τα ονόματά μας
Τζόγια Δημήτρης Κάκια
πόσο απρόσεχτα μας αγαπούν
μέσα στο νέο φως που δεν μας ξέρει!
Από λιοστάσι σε λιοστάσι κατεβαίνοντας στη θάλασσα
βρίσκω τα χρόνια μου ξερά φιδοπουκάμισα
κλειστά παράθυρα κλειστά πηγάδια και καχύποπτες πηγές που αρνούνται το νερό
Αμερική Αυστράλια Καναδά
χώρα τη χώρα και σελίδα τη σελίδα — στο πουθενά στο πουθενά των είκοσί μας χρόνων

Χαθήκαμε χωρίς να πέσει ντουφεκιά.


Ο ΧΑΡΟΣ ΕΣΤΗΣΕ ΧΟΡΟ (1953)

Μουσική: Βασίλης Τσιτσάνης
Στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη εκτέλεση: Βασίλης Τσιτσάνης και Άννα Χρυσάφη

Ο χάρος έστησε χορό στου Άδη τα σκοτάδια
και τρία όμορφα νησιά μας τα `κανε ρημάδια
Ιθάκη και Κεφαλλονιά και Φιόρε του Λεβάντε
κουράγιο και υπομονή στη συμφορά σας κάντε.

Τα σπίτια πέσαν κι οι εκκλησιές, σωπάσαν οι καμπάνες
οι μάνες χάσαν τα παιδιά και τα παιδιά τις μάνες.
Ιθάκη και Κεφαλλονιά και Ζάκυνθος ωραία
και στη ζωή και στο χαμό βρεθήκατε παρέα.

Μα των Ελλήνων οι καρδιές το βάλαν όλες άχτι
να ξανανθίσουν τα νησιά μέσα απ’ τη μαύρη στάχτη
Ιθάκη και Κεφαλλονιά και ξακουσμένο Τζάντε
πάλι θα ξαναγίνετε το Φιόρε του Λεβάντε.


Ο ΣΕΙΣΜΟΣ

Μουσική: Γιώργος Μητσάκης
Στίχοι: Γιώργος Μητσάκης
Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Μητσάκης, Ανθούλα Γιάννα, Γιάννης Τατασόπουλος

Μεγάλος έγινε σεισμός στα όμορφα νησιά μας
και βλέπεις μες στα ερείπια καρδιές χαροκαμένες
και τις νησιωτοπούλες μας στα μαύρα να’ ν ντυμένες.

Βοήθα Χριστέ και Παναγιά, ω, ω, ω!
Σ’ αυτή την πίκρα τη βαρειά!

Κεφαλλονιά και Ζάκυνθος, μαζί και η Ιθάκη,
τα πι’ όμορφα νησάκια μας περνούνε μαύρες μέρες,
στους πέντε δρόμους μείνανε, παιδάκια και μητέρες.

Βοήθα Χριστέ και Παναγιά, ω, ω, ω!
Βοήθα τη φτωχολογιά.

Γλυκές νησιωτοπούλες μας κι αδέλφια μας νησιώτες,
μεγάλος είναι ο Θεός κι εμείς μαζί σας όλοι,
θα χτίσουμε όπως και πριν, κάθε χωριό και πόλη.

Βοήθα Χριστέ και Παναγιά, ω, ω, ω!
Τα πονεμένα μας νησιά


ΣΕΙΣΜΟΣ ΜΕΓΑΛΟΣ ΕΓΙΝΕ

Μουσική: Μπάμπης Μπακάλης         
Στίχοι:Κώστας Βίρβος
Πρώτη εκτέλεση: Θανάσης Ευγενικός, Ευαγγελία Μαρκοπούλου, Γιάννης Σταμούλης

Στα ομορφότερα νησιά
Ζάκυνθο και Ιθάκη
και σ’ όλη την Κεφαλονιά
δεν έμεινε σπιτάκι

Σεισμός μεγάλος έγινε
ρημάξαν τα νησιά μας
και κλαίει η καρδιά μας

Χιλιάδες σπίτια γκρέμισαν
και γίνανε κομμάτια
χιλιάδες κόσμος είδανε
το χάρο με τα μάτια

Σεισμός μεγάλος ρήμαξε
Ληξούρι κι Αργοστόλι
και κλαίει η Ελλάδα όλη.

Τώρα φτωχοί και πλούσιοι
όλοι ας βοηθήσουν
τα ξακουσμένα μας νησιά
πάλι να ξανανθίσουν

Τα ξακουσμένα μας νησιά
κι αν γκρέμισαν δε σβήνουν
πιο όμορφα θα γίνουν

Advertisements