Tags

, , , , , , ,


quote-like-a-long-legged-fly-upon-the-stream-his-mind-moves-upon-silence-william-butler-yeats-279957Πιστός στις ρομαντικές του καταβολές, ο Yeats αφιέρωσε το ποίημα “Long-legged fly” στον αξεδιάλυτο συνδυασμό της ομορφιάς και της μεγαλοφυίας, που γαλουχούνται και ανθούν μέσα στη μήτρα της σιωπής.  Στο ποίημα του Yeats η ομορφιά είναι μεγαλοφυία και η μεγαλοφυία ομορφιά.

Το ποίημα ξεδιπλώνεται σε τρεις στροφές, που αγγίζουν τρεις πτυχές της ανθρώπινης εμπειρίας: τον Πόλεμο (τη στρατιωτική μεγαλοφυία, από την οποία εξαρτάται η τύχη ολόκληρου του ανθρώπινου πολιτισμού), τον Έρωτα (το άκρον άωτον της γυναικείας ομορφιάς, “το πρόσωπο που καθείλκυσε χίλια καράβια”) και την Τέχνη (την καλλιτεχνική ενόραση και την επιβολή του ανθρώπου πάνω στην ύλη). Τις τρεις αυτές στιγμές της μεταρσίωσης προς το απόλυτο, το αιώνιο και το υπερβατικό, κατά τις οποίες η πεπερασμένη ανθρώπινη φύση υπερβαίνει το θνητό της σαρκίο, τις προσωποποιούν τρεις αρχετυπικές μορφές: ο Ιούλιος Καίσαρ, η Ωραία Ελένη και ο Μιχαήλ Άγγελος.

long-legged-fly

Δολιχόποδον

Ο αφηγητής στο ποίημα λειτουργεί ως θεατής που παρατηρεί τη μεγαλοφυία όχι στο τελικό της αποτέλεσμα, αλλά την κρίσιμη στιγμή του δημιουργικού οργασμού. Στην περίπτωση του Καίσαρα και του Μιχαήλ Άγγελου, απαθανατίζεται η στιγμή της σύλληψης του ακαταμάχητου πολεμικού σχεδίου ή του αιώνιου έργου τέχνης. Η αντίστοιχη στιγμή για την Ελένη είναι η πρώτη νιότη, η εδεμική ώρα της εφηβείας. Και η Ελένη όμως συλλαμβάνεται σε μια δημιουργική έξαρση· κατ᾽ ακρίβεια σε μια στιγμή αυτοπραγμάτωσης μέσω της Τέχνης. Μέσα από το ταπεινό και το αθώο ξεπροβάλλει το μεγαλειώδες και το σαγηνευτικό: καθώς τα πόδια της Ελένης σέρνουν τον γύφτικο χορό, το μικρό κοριτσάκι γίνεται αγάλι-αγάλι η σεξουαλική Γυναίκα, μες το μυαλό της νεαρής Εύας γεννιέται η πρώτη εικόνα του Άνδρα (“ο πρώτος Αδάμ”).

Την ιερή στιγμή που η Ιστορία γεννιέται, η παραμικρή διατάραξη αμβλώνει τη δημιουργική σύλληψη. Η σιωπήείναι η απαράβατη υποχρέωση των μικρὠν και ταπεινών, καθώς παρατηρούν το μεγαλείο εν τη γενέσει του: εὐφημεῖτε. Η Σιωπή είναι το πλαίσιο και η προϋπόθεση της μεγαλοφυούς έμπνευσης, η στιγμή κατά την οποία το γόνιμο μυαλό επικοινωνεί με τις απαρχές της Γένεσης.

Η Γένεση ως το αρχέτυπο της Δημιουργίας και του Δημιουργού επανέρχεται στο ποίημα συνεχώς. Ο Αδάμ δεν εμφανίζεται μόνο στο μυαλό των νεαρών κοριτσιών, αλλά και στις παραστάσεις του Μικελάντζελο στην Καπέλα Σιστίνα. Και βεβαίως, πάνω από όλα, το ζείδωρο νερό, πάνω από το οποίο το Πνεύμα αιωρείται, ανακαλεί την ηλεκτρική εκείνη στιγμή λίγο πριν τη γένεση του Φωτός: καὶ πνεῦμα Θεοῦ ἐπεφέρετο ἐπάνω τοῦ ὕδατος…

Μικελάντζελο, "Η δημιουργία του Αδάμ". Ρώμη, Καπέλλα Σιστίνα (Wikipedia)

Μικελάντζελο, “Η δημιουργία του Αδάμ”. Ρώμη, Καπέλλα Σιστίνα (Wikipedia)

Ακολουθεί το ποίημα και μια απόπειρα μετάφρασης (κάθε εισήγηση προς βελτίωσή της άκρως ευπρόσδεκτη):

ΣΑΝ ΔΟΛΙΧΟΠΟΔΟ

Like a long-legged fly

Advertisements